Chào mừng quý vị đến với Violet Và Những Người Bạn.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
Gốc > Văn hóa 4 phương >
Lương Anh Quang @ 18:24 08/09/2009
Số lượt xem: 854
Đôi nét về ẩm thực Nga
Bạn có biết về ẩm thức nước Nga nổi tiếng có món gì không? Chính là món trứng cá hồi, bánh mì đen và salad Nga. Có thể còn rất nhiều món ăn khác nữa. Nhưng hầu hết người Việt Nam nhắc đến nước Nga là nhắc đến những món ăn ấy. Đó là chưa kể loại rượu Vodka nặng độ hơn cả rượu Nàng hương Việt Nam.
Những món ăn Nga từ trứng cá hồi với bánh mỳ nướng, súp củ cải đỏ ăn với bánh mỳ đen, cuống tỏi muối, chả gà Kiep, cá khô Atrakhan, súp củ cải đỏ, bánh cuốn Lêningrát... mang phong vị Nga nhưng lại rất phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam.
Các món ăn chính thường chế biến từ thịt, thường là thịt bò, thịt cừu, hay thịt heo, đôi khi kèm với nấm, kem chua hay nước sốt pho mát.Thịt cũng được dùng trong món Pelmeny (пельмени), một dạng bánh bao của Nga. Hầu hết các quán ăn đều có nhiều món khác nhau cho khách lựa chọn và những nhà hàng cũng có những món ăn chay hấp dẫn, chẳng hạn như món đậu hầm hay món cà tím nhồi. Cá đã được ướp là món khai vị phổ biến, trong khi cá tươi, thường là cá hồi, cá tầm hay cá peeca-thường là món ăn chính trong các nhà hàng có uy tín.
Một số món ăn truyền thống ở Nga
Borsh (Борщ): Borseht là món súp cổ điển của Nga, món này gồm có nhiều thành phần chính với màu sắc tươi sáng nhất là của cải đỏ. Món này thường được ăn lạnh vào mùa hè và ăn nóng vào mùa đông. Đôi khi người ta thêm thịt hoặc nấm vào món ăn này. Lúa mạch cũng được cho vào để món ăn thêm đặc
Kassha (Каша): (cháo đặc) là món ăn chính của người Nga trong bữa điểm tâm, được nấu bằng sữa với yến mạch, kiều mạch hay bột hòn.
Bnili (Блины) : Bnili là một loại bánh kếp nhỏ, trong có nhồi trứng cá muối, cá, bơ lỏng hoặc kem chua.
Tsipleonok tabaka (Цыпленок табака): đây là món thịt gà, trong đó thịt nướng bằng xiên.
Shi (Щи): món Sehchi bao gồm bắp cải nhồi và ớt ngọt nhồi cơm và thịt băm. Người ta ăn món này với nấm và kem chua.
Varenniki (Вареники): Đây là món bánh bao dùng để ăn sáng, trong ruột có các loại quả mọng, quả anh đào hay mứt.
Cốt lết gà kiểu Nga (Котлеты): người ta nghiền nhỏ thịt gà, cho thêm một ít bơ và kem để giữ cho thịt được ẩm. Trong món này, vị mượt mà của cốt lết gà có tẩm bơ tương phản một cách hài hoà với vị tuơi của loại rượu vang mà người ta uống kèm. Muốn cho hương vị được tuyệt hảo, người ta dùng rượu vang Beaujolais của Pháp hoặc rượu Merlot ở vùng Trentino của Bắc Ý.
Thịt cừu nướng xiên (Шашлык) Theo truyền thống món ăn này được làm bằng thịt cừu, nhưng người ta cũng có thể làm bằng thịt heo, thịt bò , thịt gia cầm, hoặc cá tầm. Điều quan trọng nhất là thịt hay cá phải tươi và chưa được ướp lạnh. Nếu làm bằng thịt gà, thời gian ướp bằng nước ướp sẽ lâu hơn.
Mì ống hầm (Макароны): Đây là món mì ống nấu theo kiểu Nga với pho mát vàt thật nhiều rau. Sự kết hợp của các thành phần này là tuyệt vời. Người ta cũng có thể cho thêm bông cải hoặc cà rốt để tăng thêm độ phong phú cho món ăn.
Seledka (Селедка) Cá trích là món rất khoái khẩu của người Nga, cùng với dưa chuột ri và các loại thịt nguội và các món trộn. Bánh kếp ăn với trứng cá muối cũng là một món phổ biến. Trứng cá muối đỏ ở đây rất rẻ và là đối thủ của trứng cá muối đen.
Những tục lệ về pelmeni
Pelmeni là một món ăn bạn có thể bắt gặp trong một nhà hàng sang trọng, cũng có thể thấy ngay trong bếp nhà mình. Đây là một món ăn làm nhanh gọn, cũng có thể là một món cầu kỳ và đẹp mắt.
Một trong những tục lệ quan trọng của pelmeni đó là việc nặn “chiếc pelmeni hạnh phúc”. Trong viên pelmeni cuối cùng người ta đặt vào nhân ớt, đồng xu hoặc thậm chí cúc áo. Người mà ăn được vật đó sẽ được hạnh phúc. Nhồi pelmeni “hạnh phúc” có thể như thế nào tùy thích. Pelmeni đầy bột, nguyên vẹn – có hạnh phúc, với rau – có niềm vui, với ớt – có tình yêu, với đường – có một năm dễ dàng, may mắn. Còn pelmeni mà người ta thấy đồng xu thì tất nhiên, hứa hẹn sẽ giàu có.
Một truyền thống rất thú vị nữa có liên quan tới nghi thức từ Siberi. Pelmeni của Siberi thường được để lên bàn chỉ trong một bát lớn. Nếu chủ nhà mang cho mỗi người khách một suất nhỏ, nó có thể được cho rằng, người chủ muốn tránh sự có mặt của những người ngồi ở bàn. Một bát lớn với pelmeni, ngược lại, cho biết cảm tình của chủ nhà với khách và mong muốn giữ khách ở nhà mình càng lâu càng tốt.
Có rất nhiều truyền thống về pelmeni cho đến nay vẫn được giữ tại Trung Quốc. Tại đây luôn gắn liền pelmeni với sự sung túc về vật chất cũng như sức khỏe của thế hệ sau. Đó là vì hình của pelmeni nhắc người ta nhớ lại hình thỏi bạc trước từ xa xưa, còn tên gọi của pelmeni trong tiếng Trung có liên tưởng tới trẻ nhỏ. Một trong những câu chuyện đã nói rõ, rằng những cặp vợ chồng trẻ mới cưới chưa có con bỏ những miếng pelmeni mới vào trong miệng, sau đó lấy ra, đặt chúng xuống dưới giường cưới để mình sẽ có con đàn cháu đống.
Còn một truyền thống nữa về mong muốn của người Trung Quốc, nó có liên quan tới những con số. Hạnh phúc gấp đôi đợi người ăn 2 miếng pelmeni. Nếu ăn 3, 6, 9 miếng pelmeni phải nuốt chúng để tìm thấy được hạnh phúc. 4 miếng pelmeni đảm bảo một năm hạnh phúc. Người nông dân ăn 5 miếng pelmeni vì muốn mùa màng tốt đẹp, miếng thứ 7 và miếng thứ 8 đem lại sự sung túc và thành công trong công việc. Ai đã ăn được miếng thứ 10 có thể ngủ yên, vì anh ta biết chắc rằng hạnh phúc, may mắn và sung túc đang đợi anh ta.
Người Nga có rất nhiều những giải thích thú vị về pelmeni. Nếu như bạn mơ thấy mình đang ngồi ở một bàn đầy pelmeni, điều đó hứa hẹn một cuộc gặp với những người bạn thân. Nếu một người mơ mình nặn pelmeni thì có nghĩa là anh ta không có gia đình, không có sự đầm ấm của gia đình. Cô gái mà mơ thấy mình làm pelmeni không thành công, thì chứng tỏ rằng người yêu hiện tại của cô là một người khó tính trong ăn uống.
Thưởng thức trà theo kiểu Nga
Để thưởng thức trà Nga, bộ ấm tách bằng sứ là đặc biệt cần thiết. “Lưới coban” của Nhà máy sứ Lomonosov từ xưa đến nay vẫn được coi là bộ ấm tách uống trà Nga cổ điển.
Trái với ý kiến đại chúng, những chiếc cốc không thích hợp để thưởng thức trà cho lắm - thậm chí ngay cả khi sử dụng những đế cốc sang trọng bậc nhất. Thứ nhất, đơn giản chúng không tiện lợi. Thứ hai, trong những ngôi nhà lịch sự kiểu Nga thì những chiếc cốc đã bị từ chối sử dụng ngay từ thời Ekaterina. Những chiếc cốc trở thành bộ đồ trà cơ bản trong lối sống bình dị hay chưa ổn định (chẳng hạn người chưa có gia đình) - tất cả những ai hiểu được ý nghĩa của cuộc sống và thú vui uống trà đều cố gắng mua sắm cho mình một bộ ấm chén bằng sứ.
Việc pha loãng trà bằng nước sôi luôn trong tách là nét đặc trưng của cách thưởng thức trà Nga. Trong các nghi thức uống trà truyền thống của các nước khác (như Trung Quốc, Nhật Bản và Anh Quốc) trà được rót ngay từ ấm trà ra và uống liền. Tại Nga, trà luôn được pha loãng ra - do đó, ngoài bộ ấm chén phà trà đạt tiêu chuẩn, khi thưởng thức trà Nga cần phải có cả hũ đựng nước sôi riêng.
Trước đây, những chiếc ấm Samovar đảm bảo rất tốt chức năng này. Ngày nay, nước sôi có thể rót thẳng từ siêu đun nước nhưng tốt hơn hết là sử dụng loại siêu lớn chứa đầy nước sôi. Sau khi đun sôi nước và pha trà, nước sôi sẽ được rót sang chiếc siêu này rồi từ đó – rót ra các tách, như vậy rất tiện và hợp lý.
Chanh là thành phần quan trọng thứ 2 trong cách thưởng thức trà của người Nga. Chanh được cắt thành từng lát mỏng rồi cho vào tách. Toàn thế giới đều cho rằng, trà với chanh là phát minh của người Nga và cách thưởng thức trà này được gọi là “Trà Nga”. Đó là lý do vì sao trên bàn trà Nga nhất định phải có chanh.
Còn một đặc điểm nữa khá quan trọng trong cách thưởng thức trà Nga đó là trà pha sẵn và được uống liền. Tất nhiên, đó phải là trà đen. Hiện nay phần lớn người dân Nga ưa chuộng loại trà có hương thơm đặc trưng và mùi vị mạnh của Xrilanca, Ấn Độ hơn là loại trà có mùi vị thanh đạm và hương thơm tao nhã có trong trà Trung Quốc. Bởi vậy, nếu bạn muốn thưởng thức đúng khẩu vị trà Nga hiện đại – hãy pha loại trà đặc xứ Xrilanca.
Bộ đồ trà bằng sứ, ấm trà, chanh và trà Trung Quốc hay Xrilanca – đó là những thành phần cần thiết để có thể thưởng thức trà theo đúng kiểu Nga. Sẽ thật tuyệt vời nếu trên bàn trà có cả một chiếc ấm Samovar hiện đại, nó sẽ làm chiêc bàn trông đẹp hơn và tạo ra bầu không khí ấm cúng, tiện nghi và thực sự thoải mái. Mứt, mật ong hay sữa đặc cũng đặc biệt cần thiết. Và, tất nhiên, cả bánh blin, bánh nướng, bánh mì, bánh baranca hay bánh mì giòn. Ngồi sau chiếc bàn như vậy để tận hưởng trà đặc nóng và thưởng thức những thức ăn ngon ngọt, bạn sẽ lặng người đi, rồi bắt đầu nhớ tới sự vô bổ của cảnh sống hối hả, bận rộn và nhìn thế giới này một cách thiện cảm hơn.
Trà từ ấm Samovar
Trà từ ấm Samovar. Ấm Samovar là phần không thể thiếu khi thưởng thức trà Nga. Trong những chiếc hũ (nồi hơi) bằng đồng hay bạc nước pha trà được đun và giữ nóng trong thời gian dài. Phía trên là ấm pha trà. Hãy rót vào tách một chút trà (50 – 70 ml) và pha loãng bằng nước từ ấm Samovar tuỳ theo khẩu vị từng người. Ấm Samovar đun bằng than củi đòi hỏi phải bỏ ra rất nhiều thời gian và công sức.
Sử dụng ấm Samovar điện để thưởng thức trà, bạn sẽ không phải bận tâm đến vấn đề đó nữa. Việc duy nhất cần làm là đổ đầy nước lạnh vào ấm Samovar. Rồi chủân bị 1 chiếc ấm pha trà, 3 muỗng (tương đương 4 – 5 g) trà và 150 – 200 ml nước sôi.
Đây là số lượng đủ để pha 3 tách trà. Muốn pha 0,5 l trà bạn cần 10 muỗng (tương đương 15 – 20 g) trà. Pha trà lá thì bạn phải đổ nước sôi vào ấm trà và sau 5 phút là có thể thưởng thức. Để áp dụng phương pháp pha trà này tốt hơn hết hãy sử dụng trà Ấn Độ hoặc trà Xrilanca.
Nên lọc nước trà qua bộ lọc trong chiếc ấm Samovar nhỏ. Ấm trà được đặt trên nắp hoặc ống của ấm Samovar để nước luôn được giữ nóng.
Mở nắp ấm Samovar và rót thêm nước lạnh vào. Hoặc bật ấm Samovar điện, cho nước vào đun sôi.
Bỏ 15 – 20 g lá trà vào ấm pha trà, rót 0,5 l nước sôi vào và chờ trong khoảng gần 5 phút. Rót trà đã pha qua bộ lọc của ấm pha trà nhỏ. Đặt ấm pha rà lên trên miệng ấm Samovar để trà luôn được nóng.
Rót từ ấm pha một chút trà vào tách rồi tuỳ theo khẩu vị có thể pha loãng bằng nước nóng lấy từ ấm Samovar.
(Sưu tầm)
Những món ăn Nga từ trứng cá hồi với bánh mỳ nướng, súp củ cải đỏ ăn với bánh mỳ đen, cuống tỏi muối, chả gà Kiep, cá khô Atrakhan, súp củ cải đỏ, bánh cuốn Lêningrát... mang phong vị Nga nhưng lại rất phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam.
Các món ăn chính thường chế biến từ thịt, thường là thịt bò, thịt cừu, hay thịt heo, đôi khi kèm với nấm, kem chua hay nước sốt pho mát.Thịt cũng được dùng trong món Pelmeny (пельмени), một dạng bánh bao của Nga. Hầu hết các quán ăn đều có nhiều món khác nhau cho khách lựa chọn và những nhà hàng cũng có những món ăn chay hấp dẫn, chẳng hạn như món đậu hầm hay món cà tím nhồi. Cá đã được ướp là món khai vị phổ biến, trong khi cá tươi, thường là cá hồi, cá tầm hay cá peeca-thường là món ăn chính trong các nhà hàng có uy tín.
Một số món ăn truyền thống ở Nga
Borsh (Борщ): Borseht là món súp cổ điển của Nga, món này gồm có nhiều thành phần chính với màu sắc tươi sáng nhất là của cải đỏ. Món này thường được ăn lạnh vào mùa hè và ăn nóng vào mùa đông. Đôi khi người ta thêm thịt hoặc nấm vào món ăn này. Lúa mạch cũng được cho vào để món ăn thêm đặc
Kassha (Каша): (cháo đặc) là món ăn chính của người Nga trong bữa điểm tâm, được nấu bằng sữa với yến mạch, kiều mạch hay bột hòn.
Bnili (Блины) : Bnili là một loại bánh kếp nhỏ, trong có nhồi trứng cá muối, cá, bơ lỏng hoặc kem chua.
Tsipleonok tabaka (Цыпленок табака): đây là món thịt gà, trong đó thịt nướng bằng xiên.
Shi (Щи): món Sehchi bao gồm bắp cải nhồi và ớt ngọt nhồi cơm và thịt băm. Người ta ăn món này với nấm và kem chua.
Varenniki (Вареники): Đây là món bánh bao dùng để ăn sáng, trong ruột có các loại quả mọng, quả anh đào hay mứt.
Cốt lết gà kiểu Nga (Котлеты): người ta nghiền nhỏ thịt gà, cho thêm một ít bơ và kem để giữ cho thịt được ẩm. Trong món này, vị mượt mà của cốt lết gà có tẩm bơ tương phản một cách hài hoà với vị tuơi của loại rượu vang mà người ta uống kèm. Muốn cho hương vị được tuyệt hảo, người ta dùng rượu vang Beaujolais của Pháp hoặc rượu Merlot ở vùng Trentino của Bắc Ý.
Thịt cừu nướng xiên (Шашлык) Theo truyền thống món ăn này được làm bằng thịt cừu, nhưng người ta cũng có thể làm bằng thịt heo, thịt bò , thịt gia cầm, hoặc cá tầm. Điều quan trọng nhất là thịt hay cá phải tươi và chưa được ướp lạnh. Nếu làm bằng thịt gà, thời gian ướp bằng nước ướp sẽ lâu hơn.
Mì ống hầm (Макароны): Đây là món mì ống nấu theo kiểu Nga với pho mát vàt thật nhiều rau. Sự kết hợp của các thành phần này là tuyệt vời. Người ta cũng có thể cho thêm bông cải hoặc cà rốt để tăng thêm độ phong phú cho món ăn.
Seledka (Селедка) Cá trích là món rất khoái khẩu của người Nga, cùng với dưa chuột ri và các loại thịt nguội và các món trộn. Bánh kếp ăn với trứng cá muối cũng là một món phổ biến. Trứng cá muối đỏ ở đây rất rẻ và là đối thủ của trứng cá muối đen.
Những tục lệ về pelmeni
Pelmeni là một món ăn bạn có thể bắt gặp trong một nhà hàng sang trọng, cũng có thể thấy ngay trong bếp nhà mình. Đây là một món ăn làm nhanh gọn, cũng có thể là một món cầu kỳ và đẹp mắt.
Một trong những tục lệ quan trọng của pelmeni đó là việc nặn “chiếc pelmeni hạnh phúc”. Trong viên pelmeni cuối cùng người ta đặt vào nhân ớt, đồng xu hoặc thậm chí cúc áo. Người mà ăn được vật đó sẽ được hạnh phúc. Nhồi pelmeni “hạnh phúc” có thể như thế nào tùy thích. Pelmeni đầy bột, nguyên vẹn – có hạnh phúc, với rau – có niềm vui, với ớt – có tình yêu, với đường – có một năm dễ dàng, may mắn. Còn pelmeni mà người ta thấy đồng xu thì tất nhiên, hứa hẹn sẽ giàu có.
Một truyền thống rất thú vị nữa có liên quan tới nghi thức từ Siberi. Pelmeni của Siberi thường được để lên bàn chỉ trong một bát lớn. Nếu chủ nhà mang cho mỗi người khách một suất nhỏ, nó có thể được cho rằng, người chủ muốn tránh sự có mặt của những người ngồi ở bàn. Một bát lớn với pelmeni, ngược lại, cho biết cảm tình của chủ nhà với khách và mong muốn giữ khách ở nhà mình càng lâu càng tốt.
Có rất nhiều truyền thống về pelmeni cho đến nay vẫn được giữ tại Trung Quốc. Tại đây luôn gắn liền pelmeni với sự sung túc về vật chất cũng như sức khỏe của thế hệ sau. Đó là vì hình của pelmeni nhắc người ta nhớ lại hình thỏi bạc trước từ xa xưa, còn tên gọi của pelmeni trong tiếng Trung có liên tưởng tới trẻ nhỏ. Một trong những câu chuyện đã nói rõ, rằng những cặp vợ chồng trẻ mới cưới chưa có con bỏ những miếng pelmeni mới vào trong miệng, sau đó lấy ra, đặt chúng xuống dưới giường cưới để mình sẽ có con đàn cháu đống.
Còn một truyền thống nữa về mong muốn của người Trung Quốc, nó có liên quan tới những con số. Hạnh phúc gấp đôi đợi người ăn 2 miếng pelmeni. Nếu ăn 3, 6, 9 miếng pelmeni phải nuốt chúng để tìm thấy được hạnh phúc. 4 miếng pelmeni đảm bảo một năm hạnh phúc. Người nông dân ăn 5 miếng pelmeni vì muốn mùa màng tốt đẹp, miếng thứ 7 và miếng thứ 8 đem lại sự sung túc và thành công trong công việc. Ai đã ăn được miếng thứ 10 có thể ngủ yên, vì anh ta biết chắc rằng hạnh phúc, may mắn và sung túc đang đợi anh ta.
Người Nga có rất nhiều những giải thích thú vị về pelmeni. Nếu như bạn mơ thấy mình đang ngồi ở một bàn đầy pelmeni, điều đó hứa hẹn một cuộc gặp với những người bạn thân. Nếu một người mơ mình nặn pelmeni thì có nghĩa là anh ta không có gia đình, không có sự đầm ấm của gia đình. Cô gái mà mơ thấy mình làm pelmeni không thành công, thì chứng tỏ rằng người yêu hiện tại của cô là một người khó tính trong ăn uống.
Thưởng thức trà theo kiểu Nga
Để thưởng thức trà Nga, bộ ấm tách bằng sứ là đặc biệt cần thiết. “Lưới coban” của Nhà máy sứ Lomonosov từ xưa đến nay vẫn được coi là bộ ấm tách uống trà Nga cổ điển.
Trái với ý kiến đại chúng, những chiếc cốc không thích hợp để thưởng thức trà cho lắm - thậm chí ngay cả khi sử dụng những đế cốc sang trọng bậc nhất. Thứ nhất, đơn giản chúng không tiện lợi. Thứ hai, trong những ngôi nhà lịch sự kiểu Nga thì những chiếc cốc đã bị từ chối sử dụng ngay từ thời Ekaterina. Những chiếc cốc trở thành bộ đồ trà cơ bản trong lối sống bình dị hay chưa ổn định (chẳng hạn người chưa có gia đình) - tất cả những ai hiểu được ý nghĩa của cuộc sống và thú vui uống trà đều cố gắng mua sắm cho mình một bộ ấm chén bằng sứ.
Việc pha loãng trà bằng nước sôi luôn trong tách là nét đặc trưng của cách thưởng thức trà Nga. Trong các nghi thức uống trà truyền thống của các nước khác (như Trung Quốc, Nhật Bản và Anh Quốc) trà được rót ngay từ ấm trà ra và uống liền. Tại Nga, trà luôn được pha loãng ra - do đó, ngoài bộ ấm chén phà trà đạt tiêu chuẩn, khi thưởng thức trà Nga cần phải có cả hũ đựng nước sôi riêng.
Trước đây, những chiếc ấm Samovar đảm bảo rất tốt chức năng này. Ngày nay, nước sôi có thể rót thẳng từ siêu đun nước nhưng tốt hơn hết là sử dụng loại siêu lớn chứa đầy nước sôi. Sau khi đun sôi nước và pha trà, nước sôi sẽ được rót sang chiếc siêu này rồi từ đó – rót ra các tách, như vậy rất tiện và hợp lý.
Chanh là thành phần quan trọng thứ 2 trong cách thưởng thức trà của người Nga. Chanh được cắt thành từng lát mỏng rồi cho vào tách. Toàn thế giới đều cho rằng, trà với chanh là phát minh của người Nga và cách thưởng thức trà này được gọi là “Trà Nga”. Đó là lý do vì sao trên bàn trà Nga nhất định phải có chanh.
Còn một đặc điểm nữa khá quan trọng trong cách thưởng thức trà Nga đó là trà pha sẵn và được uống liền. Tất nhiên, đó phải là trà đen. Hiện nay phần lớn người dân Nga ưa chuộng loại trà có hương thơm đặc trưng và mùi vị mạnh của Xrilanca, Ấn Độ hơn là loại trà có mùi vị thanh đạm và hương thơm tao nhã có trong trà Trung Quốc. Bởi vậy, nếu bạn muốn thưởng thức đúng khẩu vị trà Nga hiện đại – hãy pha loại trà đặc xứ Xrilanca.
Bộ đồ trà bằng sứ, ấm trà, chanh và trà Trung Quốc hay Xrilanca – đó là những thành phần cần thiết để có thể thưởng thức trà theo đúng kiểu Nga. Sẽ thật tuyệt vời nếu trên bàn trà có cả một chiếc ấm Samovar hiện đại, nó sẽ làm chiêc bàn trông đẹp hơn và tạo ra bầu không khí ấm cúng, tiện nghi và thực sự thoải mái. Mứt, mật ong hay sữa đặc cũng đặc biệt cần thiết. Và, tất nhiên, cả bánh blin, bánh nướng, bánh mì, bánh baranca hay bánh mì giòn. Ngồi sau chiếc bàn như vậy để tận hưởng trà đặc nóng và thưởng thức những thức ăn ngon ngọt, bạn sẽ lặng người đi, rồi bắt đầu nhớ tới sự vô bổ của cảnh sống hối hả, bận rộn và nhìn thế giới này một cách thiện cảm hơn.
Trà từ ấm Samovar
Trà từ ấm Samovar. Ấm Samovar là phần không thể thiếu khi thưởng thức trà Nga. Trong những chiếc hũ (nồi hơi) bằng đồng hay bạc nước pha trà được đun và giữ nóng trong thời gian dài. Phía trên là ấm pha trà. Hãy rót vào tách một chút trà (50 – 70 ml) và pha loãng bằng nước từ ấm Samovar tuỳ theo khẩu vị từng người. Ấm Samovar đun bằng than củi đòi hỏi phải bỏ ra rất nhiều thời gian và công sức.
Sử dụng ấm Samovar điện để thưởng thức trà, bạn sẽ không phải bận tâm đến vấn đề đó nữa. Việc duy nhất cần làm là đổ đầy nước lạnh vào ấm Samovar. Rồi chủân bị 1 chiếc ấm pha trà, 3 muỗng (tương đương 4 – 5 g) trà và 150 – 200 ml nước sôi.
Đây là số lượng đủ để pha 3 tách trà. Muốn pha 0,5 l trà bạn cần 10 muỗng (tương đương 15 – 20 g) trà. Pha trà lá thì bạn phải đổ nước sôi vào ấm trà và sau 5 phút là có thể thưởng thức. Để áp dụng phương pháp pha trà này tốt hơn hết hãy sử dụng trà Ấn Độ hoặc trà Xrilanca.
Nên lọc nước trà qua bộ lọc trong chiếc ấm Samovar nhỏ. Ấm trà được đặt trên nắp hoặc ống của ấm Samovar để nước luôn được giữ nóng.
Mở nắp ấm Samovar và rót thêm nước lạnh vào. Hoặc bật ấm Samovar điện, cho nước vào đun sôi.
Bỏ 15 – 20 g lá trà vào ấm pha trà, rót 0,5 l nước sôi vào và chờ trong khoảng gần 5 phút. Rót trà đã pha qua bộ lọc của ấm pha trà nhỏ. Đặt ấm pha rà lên trên miệng ấm Samovar để trà luôn được nóng.
Rót từ ấm pha một chút trà vào tách rồi tuỳ theo khẩu vị có thể pha loãng bằng nước nóng lấy từ ấm Samovar.
(Sưu tầm)
Lịch sử về khoai tây ở Nga
Khi những người dân Tây Âu đã trồng khoai tây ở khắp mọi nơi, thì phần lớn người Nga mới bằng lòng với củ cải. Không thể nói rằng người Nga biết về những củ khoai tây muộn hơn nhiều, ví dụ như so với người Pháp.
Petr I đã gửi về Nga lô khoai tây đầu tiên với lời dặn chuyển tới tất cả các tỉnh để trồng chúng. Nhưng dự định tốt đẹp của Petr I đã không được thực hiện khi ông còn sống.
Ekaterina II cũng hoàn toàn thất bại. Năm 1765, 57 thùng khoai tây đã được đặt từ Đức gửi về Matxcơva. Hội đồng phụ trách y dược cho biết, để giúp đỡ những người nông dân đói kém của Phần Lan mà không cần “sự ủng hộ lớn lao”, biện pháp phòng ngừa tai họa “nằm trong những trái táo đất mà tại Anh gọi là “potato”, còn tại những nơi khác gọi là những “trái lê đất”, “tortufel” và “kartufel”.
Khi đó, theo lệnh của nữ hoàng, những củ khoai tây và những lời dặn dò được chuyển đi khắp đất nước. Việc giám sát áp dụng hoạt động này được các tỉnh trưởng ở các vùng thực hiện. Nhưng dự định đó cũng bị thất bại – nhân dân kiên quyết không muốn cho loại thực phẩm ngoại lai có mặt trong các bữa ăn.
Thậm chí đến đầu thế kỷ XIX, các đầu bếp Nga vẫn ít sử dụng khoai tây. Những người có học thời đó cảnh giác với loại thực phẩm này. Năm 1810, V.A Levshin khi thừa nhận giá trị dinh dưỡng cao của khoai tây cùng với đó đã viết: “Khả năng chữa bệnh của loại cây này chưa được biết rõ”.
Đến nửa sau thế kỷ XIX mặc dù có những mệnh lệnh hà khắc của chính phủ, khoai tây vẫn không có được vị trí của mình trong bữa ăn của người dân.
“Những mệnh lệnh cao nhất” trong những năm 1840 và 1842 đã viết: 1) tiến hành trồng khoai tây tại tất cả các làng trong đất nước để cung cấp giống cho người nông dân; 2) ban hành mệnh lệnh về việc trồng và sử dụng khoai tây trong bữa ăn; 3) khuyến khích và tặng các giải thưởng cho những người trồng khoai tây.
“Phong trào khoai tây” một lần nữa thất bại, trong một chừng mực nào đó chính phủ muốn giải quyết vấn đề quan trọng này bằng các biện pháp cứng rắn. Tại miền Bắc ở Priural, Povolzhe đã nổ ra những làn sóng biểu tình của nông dân chống lại việc tiến hành trồng khoai tây. Trong lịch sử nó được gọi là “những cuộc phiến loạn khoai tây”.
Những câu chuyện hoang đường về “quả lê đất” của những người “theo tín ngưỡng cũ” – những người phản đối cái mới đã gây ảnh hưởng trong việc phổ biến rộng rãi khoai tây trong quần chúng nhân dân. Một trong những câu chuyện hoang đường này đã khẳng định, bụi cây khoai tây đầu tiên mọc lên trên mộ con gái vua Mamers. Khi còn sống cô gái là một kẻ trác táng làm theo “lời xúi giục của quỷ dữ”. Theo đó, ai ăn “loại quả của quỷ” sẽ bị quỷ dữ dụ dỗ và bị đày xuống địa ngục.
Một cách tự nhiên, những điều tương tự đã khiến những người muốn phổ biến khoai tây không còn sức lực nữa. Nhưng phải công bằng nói rằng, chính những người phổ biến khoai tây đã đẩy người dân ra xa bằng chính những lời khuyên của mình. Ví dụ một trong những thực đơn khuyên nên luộc khoai tây với những loại phụ liệu như vôi sống. Chỉ có thể đoán được, những người gan dạ đã trải qua cảm giác như thế nào khi thử món ăn đó.
Nhưng thời gian trôi đi, và khoai tây từ “vị khách không được mong đợi” đã trở thành một người chủ hoàn toàn trên bàn ăn của người Nga, lấn át cả củ cải. Ngày nay khoai tây đã trở thành một trong những món ăn chính của người Nga. Có tới hơn 1000 món ăn được làm từ khoai tây: khoai tây rán, khoai tây luộc, khoai tây nhồi thịt băm và nấm, thịt băm viên tẩm khoai tây rán, bánh nướng làm bắng khoai tây v.v
Khi những người dân Tây Âu đã trồng khoai tây ở khắp mọi nơi, thì phần lớn người Nga mới bằng lòng với củ cải. Không thể nói rằng người Nga biết về những củ khoai tây muộn hơn nhiều, ví dụ như so với người Pháp.
Petr I đã gửi về Nga lô khoai tây đầu tiên với lời dặn chuyển tới tất cả các tỉnh để trồng chúng. Nhưng dự định tốt đẹp của Petr I đã không được thực hiện khi ông còn sống.
Ekaterina II cũng hoàn toàn thất bại. Năm 1765, 57 thùng khoai tây đã được đặt từ Đức gửi về Matxcơva. Hội đồng phụ trách y dược cho biết, để giúp đỡ những người nông dân đói kém của Phần Lan mà không cần “sự ủng hộ lớn lao”, biện pháp phòng ngừa tai họa “nằm trong những trái táo đất mà tại Anh gọi là “potato”, còn tại những nơi khác gọi là những “trái lê đất”, “tortufel” và “kartufel”.
Khi đó, theo lệnh của nữ hoàng, những củ khoai tây và những lời dặn dò được chuyển đi khắp đất nước. Việc giám sát áp dụng hoạt động này được các tỉnh trưởng ở các vùng thực hiện. Nhưng dự định đó cũng bị thất bại – nhân dân kiên quyết không muốn cho loại thực phẩm ngoại lai có mặt trong các bữa ăn.
Thậm chí đến đầu thế kỷ XIX, các đầu bếp Nga vẫn ít sử dụng khoai tây. Những người có học thời đó cảnh giác với loại thực phẩm này. Năm 1810, V.A Levshin khi thừa nhận giá trị dinh dưỡng cao của khoai tây cùng với đó đã viết: “Khả năng chữa bệnh của loại cây này chưa được biết rõ”.
Đến nửa sau thế kỷ XIX mặc dù có những mệnh lệnh hà khắc của chính phủ, khoai tây vẫn không có được vị trí của mình trong bữa ăn của người dân.
“Những mệnh lệnh cao nhất” trong những năm 1840 và 1842 đã viết: 1) tiến hành trồng khoai tây tại tất cả các làng trong đất nước để cung cấp giống cho người nông dân; 2) ban hành mệnh lệnh về việc trồng và sử dụng khoai tây trong bữa ăn; 3) khuyến khích và tặng các giải thưởng cho những người trồng khoai tây.
“Phong trào khoai tây” một lần nữa thất bại, trong một chừng mực nào đó chính phủ muốn giải quyết vấn đề quan trọng này bằng các biện pháp cứng rắn. Tại miền Bắc ở Priural, Povolzhe đã nổ ra những làn sóng biểu tình của nông dân chống lại việc tiến hành trồng khoai tây. Trong lịch sử nó được gọi là “những cuộc phiến loạn khoai tây”.
Những câu chuyện hoang đường về “quả lê đất” của những người “theo tín ngưỡng cũ” – những người phản đối cái mới đã gây ảnh hưởng trong việc phổ biến rộng rãi khoai tây trong quần chúng nhân dân. Một trong những câu chuyện hoang đường này đã khẳng định, bụi cây khoai tây đầu tiên mọc lên trên mộ con gái vua Mamers. Khi còn sống cô gái là một kẻ trác táng làm theo “lời xúi giục của quỷ dữ”. Theo đó, ai ăn “loại quả của quỷ” sẽ bị quỷ dữ dụ dỗ và bị đày xuống địa ngục.
Một cách tự nhiên, những điều tương tự đã khiến những người muốn phổ biến khoai tây không còn sức lực nữa. Nhưng phải công bằng nói rằng, chính những người phổ biến khoai tây đã đẩy người dân ra xa bằng chính những lời khuyên của mình. Ví dụ một trong những thực đơn khuyên nên luộc khoai tây với những loại phụ liệu như vôi sống. Chỉ có thể đoán được, những người gan dạ đã trải qua cảm giác như thế nào khi thử món ăn đó.
Nhưng thời gian trôi đi, và khoai tây từ “vị khách không được mong đợi” đã trở thành một người chủ hoàn toàn trên bàn ăn của người Nga, lấn át cả củ cải. Ngày nay khoai tây đã trở thành một trong những món ăn chính của người Nga. Có tới hơn 1000 món ăn được làm từ khoai tây: khoai tây rán, khoai tây luộc, khoai tây nhồi thịt băm và nấm, thịt băm viên tẩm khoai tây rán, bánh nướng làm bắng khoai tây v.v
Bánh mỳ - muối
Để đón tiếp những vị khách quan trọng cho đến nay người Nga vẫn dùng bánh mỳ - muối. Vậy ý nghĩa của nó là thế nào?
Vị khách phải lấy một mẩu bánh mỳ, chấm muối và ăn nó. Nghi lễ đó trở thành biểu tượng cho việc làm quen với những giá trị cơ bản cuộc sống của người họ gặp. Nó đồng thời cũng có ý nghĩa là vị khách bắt đầu mối quan hệ hữu nghị và sẵn sàng ăn cùng chủ nhà ăn “1 pút muối” (1 pút = 16,38 kg), tức là chia sẻ mọi tai họa và khó khăn.
Tục lệ đón khách bằng bánh mỳ và muối đã quen thuộc với người dân Nga từ rất lâu rồi. Sự kết hợp của bánh mỳ và muối đóng vai trò quan trọng đặc biệt về biểu tượng: Bánh mỳ thể hiện mong muốn giàu có và sung túc, còn muối là sự bảo vệ con người khỏi những ảnh hưởng và sức mạnh của kẻ thù.
Tiếp đãi khách bằng bánh mỳ và muối tức là mối quan hệ giữa khách và chủ nhà là thân thiện và đầy tin cậy. Nếu từ chối thì nó như một sự sỉ nhục. Không phải vô cớ mà nói rằng “Cả vua cũng không từ chối bánh mỳ - muối”. Theo quan niệm dân gian, sự trách móc lớn nhất có thể làm đối với kẻ vong ân bội nghĩa đó là nói: “Ty zabyl moi khleb da sol”.
Sự hiếu khách và hào phóng được gọi là Khlebosolstvo xuất phát chính từ việc tiếp đãi này. Trong thế kỷ XVI vua chúa Nga trong bữa ăn gửi tới những vị khách của mình bánh mỳ và muối: bánh mỳ tượng trưng cho sự sùng ái, còn muối - tình yêu.
Cách gọi “bánh mỳ - muối” tại Nga là một cách gọi chung cho việc tiếp đãi. Lời mời “bánh mỳ - muối” là hình thức mời tới dự tiệc. Ngày nay thường chúc nhau ở bàn ăn là “Priyatnovo appetita!”, còn trước đây người ta nói “Khleb da sol!”. Trong đó câu chúc này có một ý nghĩa đặc biệt, đó là nó sẽ xua đuổi mọi điều xấu.
(ST)
Để đón tiếp những vị khách quan trọng cho đến nay người Nga vẫn dùng bánh mỳ - muối. Vậy ý nghĩa của nó là thế nào?
Vị khách phải lấy một mẩu bánh mỳ, chấm muối và ăn nó. Nghi lễ đó trở thành biểu tượng cho việc làm quen với những giá trị cơ bản cuộc sống của người họ gặp. Nó đồng thời cũng có ý nghĩa là vị khách bắt đầu mối quan hệ hữu nghị và sẵn sàng ăn cùng chủ nhà ăn “1 pút muối” (1 pút = 16,38 kg), tức là chia sẻ mọi tai họa và khó khăn.
Tục lệ đón khách bằng bánh mỳ và muối đã quen thuộc với người dân Nga từ rất lâu rồi. Sự kết hợp của bánh mỳ và muối đóng vai trò quan trọng đặc biệt về biểu tượng: Bánh mỳ thể hiện mong muốn giàu có và sung túc, còn muối là sự bảo vệ con người khỏi những ảnh hưởng và sức mạnh của kẻ thù.
Tiếp đãi khách bằng bánh mỳ và muối tức là mối quan hệ giữa khách và chủ nhà là thân thiện và đầy tin cậy. Nếu từ chối thì nó như một sự sỉ nhục. Không phải vô cớ mà nói rằng “Cả vua cũng không từ chối bánh mỳ - muối”. Theo quan niệm dân gian, sự trách móc lớn nhất có thể làm đối với kẻ vong ân bội nghĩa đó là nói: “Ty zabyl moi khleb da sol”.
Sự hiếu khách và hào phóng được gọi là Khlebosolstvo xuất phát chính từ việc tiếp đãi này. Trong thế kỷ XVI vua chúa Nga trong bữa ăn gửi tới những vị khách của mình bánh mỳ và muối: bánh mỳ tượng trưng cho sự sùng ái, còn muối - tình yêu.
Cách gọi “bánh mỳ - muối” tại Nga là một cách gọi chung cho việc tiếp đãi. Lời mời “bánh mỳ - muối” là hình thức mời tới dự tiệc. Ngày nay thường chúc nhau ở bàn ăn là “Priyatnovo appetita!”, còn trước đây người ta nói “Khleb da sol!”. Trong đó câu chúc này có một ý nghĩa đặc biệt, đó là nó sẽ xua đuổi mọi điều xấu.
(ST)
Khám phá bàn ăn của người Nga
Một đất nước nổi tiếng với mùa thu vàng đẹp tuyệt vời, vậy còn đồ ăn của họ thì sao nhỉ??? Thời điểm này ở bên Nga, thời tiết khá đẹp, và nếu được người bản xứ mời đến nhà “dùng cơm” thì còn gì bằng nhỉ? Bởi đất nước Nga vẫn được coi là nước có truyền thống ẩm thực độc đáo nhất mà.
Đầu tiên, để khai cuộc, chúng ta sẽ được nếm thử mùi vị của súp củ cải đỏ hoặc với thời tiết như hiện nay thì cũng là món súp được nấu từ nước luộc củ cải đỏ. Nhưng có một điều thú vị, súp củ cải đỏ tuy là món ăn yêu thích của người Nga nhưng đó lại là món ăn truyền thống của nước “anh em” Ukraina. Củ cải đỏ đóng vai trò là thành phần chủ yếu tạo nên màu sắc cũng như hương vị đặc trưng của món súp nổi tiếng này. Cách nấu súp củ cải đỏ nhanh nhất là bạn chỉ cần cho củ cải đã thái nhỏ vào nước xương đã ninh và thêm vài lá nguyệt quế vào nữa là xong. Nhưng bạn cũng nên chú ý nhé, nên chọn loại củ cải đỏ là có vỏ và ruột đều là màu đỏ, tóm lại là đỏ toàn phần, chứ đừng nên dùng loại củ cải be bé, hơi tròn có vỏ màu đỏ nhưng ruột bên trong lại trắng. Màu của món súp sẽ không đẹp đâu. Ngoài ra, súp củ cải đỏ vẫn còn nhiều “version” lắm!
Do ở Nga có rất nhiều sông, hồ, rừng rậm nên trong ẩm thực của nước này có một số lượng lớn các món ăn từ cá, thịt rừng, nấm và quả rừng. Vì vậy, món ăn chính trong bữa ăn của người Nga chắc chắn phải có 1 trong những thứ này. Thường thì sẽ là cá, thịt bò, thịt cừu hầm hoặc nướng được ăn kèm với rau và khoai tây. Mà dân ở đây thích ăn khoai tây lắm, họ có cả thảy hơn 1000 món làm từ khoai tây! Ngoài những món đơn giản như khoai tây rán, khoai tây luộc, còn có khoai tây nhồi thịt băm và nấm, thịt băm viên tẩm khoai tây rán, bánh nướng làm bằng khoai tây…
Và cũng thật thiếu sót khi chúng ta quên mất 2 món nổi tiếng là bánh mì đen và salad Nga. Trong tục ngữ của nước Nga, bánh mì đen được ví như là cha ruột của mỗi người vậy. Điều quan trọng khi làm bánh mì đen là phải mua được bột mì đen chứ không phải bột mì vàng như bình thường, còn đâu thì tùy thuộc vào công thức ở mỗi nơi mà có cần ủ chua hay không thôi.
Món salad Nga có bí quyết lại nằm ở việc có mua được đúng loại Mayonaise của Nga hay không? Còn về cách làm thì chắc là ai chẳng biết, đơn giản là rau củ quả luộc chín rồi trộn với mayonaise.
Sau khi ăn uống xong xuôi rồi, chúng ta sẽ được chủ nhà mời uống café và ăn bánh tráng miệng. Café của Nga có đặc điểm là loãng vô cùng đến nỗi mỗi người uống tầm 1 lít café là chuyện bình thường. Bên cạnh đó, bánh trái của Nga có nhiều loại lắm, đặc trưng nhất là món bánh Pirog (một loại bánh nướng) hay Vatrushka (bánh có nhân phomat tươi). Phần lớn bánh ở đây sẽ được làm từ bột mì và nhân bên trong thì đủ loại, có thể là mứt, hoa quả, phomat… tùy vào sở thích của mỗi người!
Thêm một điều chú ý cuối cùng, đó là khi được mời đến ăn ở nhà của một người Nga, bạn đừng nên đến tay không mà hãy mang theo một chiếc bánh gatô hoặc sang hơn thì thêm một chai rượu vang nhé!
(ST)
Một đất nước nổi tiếng với mùa thu vàng đẹp tuyệt vời, vậy còn đồ ăn của họ thì sao nhỉ??? Thời điểm này ở bên Nga, thời tiết khá đẹp, và nếu được người bản xứ mời đến nhà “dùng cơm” thì còn gì bằng nhỉ? Bởi đất nước Nga vẫn được coi là nước có truyền thống ẩm thực độc đáo nhất mà.
Đầu tiên, để khai cuộc, chúng ta sẽ được nếm thử mùi vị của súp củ cải đỏ hoặc với thời tiết như hiện nay thì cũng là món súp được nấu từ nước luộc củ cải đỏ. Nhưng có một điều thú vị, súp củ cải đỏ tuy là món ăn yêu thích của người Nga nhưng đó lại là món ăn truyền thống của nước “anh em” Ukraina. Củ cải đỏ đóng vai trò là thành phần chủ yếu tạo nên màu sắc cũng như hương vị đặc trưng của món súp nổi tiếng này. Cách nấu súp củ cải đỏ nhanh nhất là bạn chỉ cần cho củ cải đã thái nhỏ vào nước xương đã ninh và thêm vài lá nguyệt quế vào nữa là xong. Nhưng bạn cũng nên chú ý nhé, nên chọn loại củ cải đỏ là có vỏ và ruột đều là màu đỏ, tóm lại là đỏ toàn phần, chứ đừng nên dùng loại củ cải be bé, hơi tròn có vỏ màu đỏ nhưng ruột bên trong lại trắng. Màu của món súp sẽ không đẹp đâu. Ngoài ra, súp củ cải đỏ vẫn còn nhiều “version” lắm!
Do ở Nga có rất nhiều sông, hồ, rừng rậm nên trong ẩm thực của nước này có một số lượng lớn các món ăn từ cá, thịt rừng, nấm và quả rừng. Vì vậy, món ăn chính trong bữa ăn của người Nga chắc chắn phải có 1 trong những thứ này. Thường thì sẽ là cá, thịt bò, thịt cừu hầm hoặc nướng được ăn kèm với rau và khoai tây. Mà dân ở đây thích ăn khoai tây lắm, họ có cả thảy hơn 1000 món làm từ khoai tây! Ngoài những món đơn giản như khoai tây rán, khoai tây luộc, còn có khoai tây nhồi thịt băm và nấm, thịt băm viên tẩm khoai tây rán, bánh nướng làm bằng khoai tây…
Và cũng thật thiếu sót khi chúng ta quên mất 2 món nổi tiếng là bánh mì đen và salad Nga. Trong tục ngữ của nước Nga, bánh mì đen được ví như là cha ruột của mỗi người vậy. Điều quan trọng khi làm bánh mì đen là phải mua được bột mì đen chứ không phải bột mì vàng như bình thường, còn đâu thì tùy thuộc vào công thức ở mỗi nơi mà có cần ủ chua hay không thôi.
Món salad Nga có bí quyết lại nằm ở việc có mua được đúng loại Mayonaise của Nga hay không? Còn về cách làm thì chắc là ai chẳng biết, đơn giản là rau củ quả luộc chín rồi trộn với mayonaise.
Sau khi ăn uống xong xuôi rồi, chúng ta sẽ được chủ nhà mời uống café và ăn bánh tráng miệng. Café của Nga có đặc điểm là loãng vô cùng đến nỗi mỗi người uống tầm 1 lít café là chuyện bình thường. Bên cạnh đó, bánh trái của Nga có nhiều loại lắm, đặc trưng nhất là món bánh Pirog (một loại bánh nướng) hay Vatrushka (bánh có nhân phomat tươi). Phần lớn bánh ở đây sẽ được làm từ bột mì và nhân bên trong thì đủ loại, có thể là mứt, hoa quả, phomat… tùy vào sở thích của mỗi người!
Thêm một điều chú ý cuối cùng, đó là khi được mời đến ăn ở nhà của một người Nga, bạn đừng nên đến tay không mà hãy mang theo một chiếc bánh gatô hoặc sang hơn thì thêm một chai rượu vang nhé!
(ST)
Lương Anh Quang @ 18:24 08/09/2009
Số lượt xem: 854
Số lượt thích:
0 người
- Huyền thoại Hy Lạp (08/09/09)
- Flamenco - Tây Ban Nha (08/09/09)
- Ở nhà cất trên ngọn cây cao trong rừng rậm: sắc tộc Korowai (08/09/09)
- VŨ TRỤ THEO QUAN NIỆM PHƯƠNG ĐÔNG (08/09/09)
- NHỮNG MẢNH VỠ LỊCH SỬ VÙNG ĐÔNG NAM Á (08/09/09)
Các ý kiến mới nhất