TRẦN THẮNG
(Không rõ năm sinh - mất năm 208 trước Công nguyên)
_ Trần Thắng xuất thân trong một gia đình nghèo khổ ở huyện Đăng Phong tỉnh Hà Nam ngày nay. Gia đình nghèo khổ, địa vị xã hội nuôi dưỡng ông thành một người có tinh thần phản kháng nồng nhiệt. Có lần, Trần Thắng cùng cày bừa với chúng bạn, đến giờ nghỉ tay, Trần Thắng uất ức vì đời sống khổ cực của mình, ông nói với bạn:
- Nếu như sau này giàu sang, chúng ta không nên cảnh ngày hôm nay !
Các bạn ông cười chọc:
- Chúng ta đều là dân cày thuê, làm sao giàu sang được ?
Trần Thắng hào sảng đáp:
- Bọn vương hầu tướng lãnh kia chẳng lẽ trời sinh ra để phú quý ư ? Các bạn, con chim sâu nhỏ bé làm sao biết được chí hướng của chim hồng chim hộc !

_ Từ đó, Trần Thắng nuôi mộng khởi nghĩa để chiếm lấy điều mơ ước giai cấp của mình.

_ Nhưng, Trần Thắng cuối cùng vẫn là nông dân. Sau khi thành lập được chính quyền rồi, ông tham lam hưởng thụ, thoát ly quần chúng, biến chất hủ hoá. Sử sách ghi chép, sau khi Trần Thắng xưng vương ở đất Trần, tin truyền về quê hương của ông, các bạn dân cày của ông ngày xưa kéo đến xin gặp ông. Có kẻ hầu cận nói với ông:
- Các khách nhân của ngài ngu dốt ăn nói bừa bãi làm mất uy nghiêm của ngài !

_ Trần Thắng bèn cho giết hết. Từ đấy, mọi người quen biết cũ của ông lần lượt bỏ đi, Trần Thắng chẳng còn ai theo mình. Phẩm cách con người Trần Thắng có nhiều khuyết điểm, ông thường dễ tin vào tiểu nhân, sử dụng người không xứng đáng, dẫn đến két quả tan rã. Ông trọng dụng hai tên Hồ Võ và Chu Phòng kiểm tra quần thần. Hai tên này cậy thế được Trần vương tin dùng, lấy ý kiến đúng sai cá nhân ra khảo sát công lao của các tướng lãnh rồi tự ý thưởng phạt. Vì vậy, quan viên và chư tướng đều oán hận.

_ Trần Thắng thất bại là do hai nguyên nhân chủ yếu, một là sau khi thành lập chính quyền, tham lam hưởng thụ, thoát ly quần chúng; hai là dùng người không xứng đáng dẫn đến tai hoạ. Hai nguyên nhân ấy, cờ hồ là thông bệnh của các chính quyền do nông dân khởi nghĩa lập nên. Thí dụ như cuộc khởi nghĩa Hoàng Sào cuối đời Đường, hay cuộc khởi nghĩa của Lý Tự Thành cuối đời Minh, cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc cuối đời Thanh... đều mắc vào hai khuyết điểm ấy. Cố tật của chính quyền nông dân trong xã hội phong kiến, một mặt do vì tính hạn chế của giai cấp nông dân tiểu tư sản, mặt khác là do khuyết điểm riêng của Trần Thắng tạo thành. Tuy vậy, dù sao Trần Thắng cũng là lãnh tụ khởi nghĩa đầu tiên trong lịch sử. Ngôn ngữ và hành vi của ông xác thực là có ảnh hưởng lớn tới lịch sử văn hoá, điều ấy có thể hiện chủ yếu ở hai phương diện sau:

_ Một, Trần Thắng là người biểu đạt yêu cầu cấp thiết về chính trị và kinh tế của nông dân sống dưới thời thống trị tàn khốc của xã hội phong kiến, yêu cầu ấy là nguồn gốc của các cuộc khởi nghĩa sau này.

_ Hai, phương pháp sách độnh nông dân khởi nghĩa của Trần Thắng mở ra bài học kinh nghiệm lãnh đạo khởi nghĩa cho nông dân các đời sau. Họ (các lãnh tụ khởi nghĩa nông dân) đều sở trường lợi dụng tư tưởng mê tín của nông dân. Trước ngày Trần Thắng Ngô Quảng phát động khởi nghĩa, họ cố ý mua cá ngoài chợ nhét sẵn vào bụng cá những tờ giấy mỏng ghi mấy chữ "Trần Thắng làm vua" rồi tung ra chợ bán. Xảo thuật lừa gạt này khiến nông dân mê tín cho rằng là "ý trời" và được các cuộc khởi nghĩa đời sau bắt chước bằng nhiều hình thức khác nhau. Như cuộc khởi nghĩa Khăn vàng của anh em Trương Giác cuối đời Đông Hán đã lợi dụng mê tín của nông dân lập ra cái gọi là "Thái Bình đạo" phát động khởi nghĩa, hay các cuộc khởi nghĩa cuối đời Nguyên đều tiếp thu kinh nghiệm lợi dụng tư tưởng mê tín hoặc tôn giáo dân gian. Điển hình cho cuộc lợi dụng tôn giáo là cuộc cách mạng "Thái Bình Thiên Quốc" triều nhà Thanh.

_ Kết cục, cuộc khởi nghĩa của Trần Thắng và nhân cách của Trần Thắng đầy màu sắc bi kịch trở thành bi kịch phổ biến trong các cuộc khởi nghĩa nông dân nhiều đời sau, trở thành một nhân tố trong tính cách của người nông dân Trung Quốc.t

---

Lương Anh Quang @ 13:07 26/07/2009
Số lượt xem: 1148