Những ngày này, đoàn phim Những sự trùng hợp đang gấp rút ghi hình tại các địa phương: Hải Phòng, Quảng Ninh, Cao Bằng, trước khi làm chuyến xuyên Việt một tháng từ Nghệ An đến Bến Tre. Đây là dự án phim hợp tác giữa Trung tâm báo chí & Hợp tác truyền thông Quốc tế (Bộ Thông tin & Truyền thông Việt Nam) và Hãng phim Mudo Latino, trực thuộc Đảng Cộng sản Cuba.

Được sản xuất hướng tới 50 năm kỷ niệm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cuba vào năm 2010, mục đích của bộ phim nhằm tái khẳng định sự trùng hợp về tư tưởng và hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Fidel Castro - những con người không màng danh lợi cá nhân, dành đến hơi thở cuối cùng cho việc thực hiện các lý tưởng đoàn kết nhân loại. Ý tưởng thực hiện bộ phim này đã có từ 7 năm trước, nhưng vì nhiều lý do đến bây giờ mới được triển khai. Không muốn lặp lại cách làm phim tài liệu quen thuộc, nhất là các phim đề cập các vấn đề lịch sử và lãnh tụ Hồ Chí Minh, các nhà làm phim Việt Nam - Cuba đã thống nhất phải tìm được nét riêng và kỹ lưỡng ngay từ khâu kịch bản. Dành 2 tháng đầu tư cho kịch bản; hơn 1 tháng khảo sát khắp các địa danh trong Nam, ngoài Bắc Việt Nam, gặp gỡ nhiều nhân chứng từng làm việc bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, từng tiếp xúc, gặp gỡ, phiên dịch cho Chủ tịch Fidel Castro khi ông sang Việt Nam thăm vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973, như: Tướng Đồng Sĩ Nguyên, ông Nguyễn Xuân Phong; đưa các nhân chứng lên Pắc Bó (Cao Bằng) để khơi nguồn và tạo không gian cho những hồi tưởng về Chủ tịch Hồ Chí Minh... phim chính thức được  khởi quay với những bối cảnh ở Cuba.

Fidel Castro thăm vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973.

Ngày 14/8, đạo diễn Carlos Manuel Rodriguez đã trở lại Việt Nam. Trước đó, ông đã sang Việt Nam, dẫn đầu đoàn phim khảo sát bối cảnh ở nhiều tỉnh; thăm những địa danh gắn với thân thế, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.  Là đạo diễn nổi tiếng không chỉ ở Cuba, Carlos Manuel Rodriguez còn được thế giới biết đến với nhiều bộ phim được đánh giá cao về giá trị nghệ thuật, sự độc đáo trong cách tiếp cận, khai thác vấn đề, cũng như những nỗ lực trong việc tạo nét riêng cho những đứa con tinh thần của mình. Đây cũng chính là lý do mà Hãng Mudo Latino đã chọn Carlos Manuel Rodriguez cho dự án phim đặc biệt này.

Ngưỡng mộ Chủ tịch Hồ Chí Minh, càng tìm hiểu sâu về thân thế, sự nghiệp của Người, Carlos Manuel Rodriguez  càng bị sức hút của bộ phim lôi cuốn. Qua chuyến khảo sát tại Việt Nam, ông đã có thêm nhiều thông tin, có những đóng góp đáng kể vào kịch bản được khởi thảo bởi Otto Miguel Guzmán, Giám đốc Phát hành, Điện ảnh Truyền hình, Xưởng phim Mudo Latino.

Được xây dựng như một kịch bản phim truyện, những sự kiện có tính chất "dấu son" trong lịch sử hai dân tộc Việt Nam - Cuba và hình tượng  hai vị  lãnh tụ tối cao: Chủ tịch Hồ Chí Minh và Fidel Castro được tái hiện thông qua những trao đổi, luận bàn của hai nhân vật là Alejandro - một thanh niên Cuba, có tên tương hợp với bí danh của Fidel Castro trong cuộc đấu tranh cách mạng và Nguyễn - người thanh niên Việt Nam có tên trùng với họ của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cùng học ở Cuba, cả hai  đều  quan tâm đến việc đi sâu tìm hiểu về tình hữu nghị và sự trân trọng cao cả giữa hai dân tộc bởi sự tương hợp về tư tưởng, về sự hy sinh và các cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc trong lịch sử mỗi nước. Cả hai cùng tự hỏi, liệu một ngày nào đó cả hai sẽ có thể nghiên cứu lý do của những sự tương đồng lịch sử, chính trị và xã hội đó, bất chấp những khoảng cách về địa lý, thời đại và sự khác nhau về văn hóa... Mở đầu phim sẽ là hình ảnh đôi chân của Fidel bước về phía màn ảnh và sau đó mờ dần, trong khi đôi chân của Hồ Chí Minh hiện ra... Trên nền nhạc của Cuba và Việt Nam, tiếng người thuyết minh như nhắc nhở chúng ta về mối tình gắn kết keo sơn giữa hai dân tộc: "Đây là một trong những câu chuyện về tình anh em và tình đồng chí... Một trong những câu chuyện cho ta thấy các cây phẩm giá mà cha ông ta đã gieo trồng ngày càng cho nhiều trái ngọt. Là câu chuyện về  những con người không cần phải ôm nhau trong vòng tay, thậm chí không cần một cái bắt tay mà vẫn có khả năng quý mến và ngưỡng mộ nhau vì cùng chung lý tưởng, vì sự cống hiến của họ vào cuộc đấu tranh cho quyền lợi của những người bị áp bức, bóc lột trên toàn thế giới. Vì vậy, đây là một cuộc đối thoại về những người bạn...".

Đạo diễn Cuba Carlos Manuel Rodriguez (trái) trong chuyến khảo sát tại Huế.

Với điểm tựa là cuộc đối thoại giữa Nguyễn và Alejandro, các nhà làm phim sẽ đưa vào phim những hình ảnh, sự kiện có tính chất đối sánh để khẳng định sự tương hợp    về tư tưởng và hành động của  Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Fidel Castro:

 Ngày 5/6/1911, Bác Hồ rời Việt  Nam đi tìm đường cứu nước - Cuộc tấn công trại lính Moncada ở  Santiago mà Fidel và một nhóm thanh niên đã thực hiện với mục đích chiếm đoạt vũ khí và tiến lên miền núi.  Tháng 6/1931, Nguyễn Ái Quốc bị giam ở Hồng Kông - Fidel ở phiên tòa Moncada; Nguyễn Ái Quốc viết Nhật ký trong tù - Fidel ở nhà tù Đảo Thông viết những luận cứ để tự bảo vệ mình trong phiên tòa xét xử vụ tấn công Moncada. Đó là cuốn sách Lịch sử sẽ minh chứng cho chúng ta; Tháng 8/1945, Hồ Chí Minh cùng  Đảng Cộng sản Việt Nam giành chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Fidel trở thành Tổng tư lệnh của quân khởi nghĩa, giành thắng lợi...

Sang Việt Nam chiều ngày 14/8, ngay hôm sau đạo diễn Carlos Manuel Rodriguez đã triển khai các cảnh quay ở Lăng Bác (cảnh đoàn người vào viếng lăng Bác, cảnh đổi gác);  cảnh nhà sàn của Bác... Sau Hà Nội, Hải Phòng là địa phương thứ 2 mà đoàn phim đã ghi hình - cảnh cảng Hải Phòng...

Song song với việc thực hiện bộ phim Những sự trùng hợp, đoàn phim cũng kết hợp ghi hình cho bộ phim tài liệu thứ 2 về mối quan hệ Việt Nam -  Cuba. Theo kế hoạch, tháng 12/2009, bộ phim về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Fidel Castro sẽ được phát trên sóng Đài truyền hình Việt Nam. Đồng thời, phim cũng được gửi cho Đài truyền hình quốc tế  khu vực châu Mỹ Latinh và châu Âu; đồng thời in 1.000 đĩa DVD đa ngôn ngữ gửi cho Đại sứ quán Việt Nam, Cuba và các tổ chưc quốc tế để trình chiếu.

Nguyệt Nhi