Chương I: TỔNG QUAN VỀ THUẾ
KHÁI NIỆM VÀ CÁC ĐẶC TRƯNG VỀ THUẾ
Khái niệm về thuế.
Có nhiều khái niệm về thuế. Tuy nhiên, cho đến nay các khái niệm đều thừa nhận: thuế là khoản nộp của các tổ chức và cá nhân cho nhà nước theo luật định, thuế găn liền với sự tồn tại của nhà nước. Lịch sử phát triển của xã hội loài người đã chứng minh sự găn liền giữa thuế và nhà nước. cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế xã hội, thuế đã thay đổi và phát triển theo sự phát triển của các chức năng của nhà nước. Trong nền kinh tế tự do cạnh tranh, thuế chỉ đơn thuần là công cụ tạo nguồn thu cho nhà nước, đến nền kinh tế hiện đại, thuế còn tham gia vào quá trình điều tiết nền kinh tế.
Chính sách thuế có tác dụng khuyến khích đầu tư; hướng dẫn sản xuất tiêu dùng trong nước; điều tiết hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu; điều tiết thu nhập giữa các tầng lớp dân cư; tác động đến giá cả thị trường và qua đó được nhà nước sử dụng để can thiêp vào những biến động của giá cả thị trường.
Các đặc trưng cơ bản của thuế.
Tìm hiểu các đặc trưng cơ bản của thuế nhằm làm sáng tỏ hơn và phân biệt giữa thuế và các khoản thu khác của ngân sách nhà nước.
Tính chất bắt buộc.
Thuế thể hiệnquan hệ kinh tế- chính trị giữa nhà nước và các tổ chức, cá nhân. Nhá nước với quyền lực của mình, ban hành các luật thuế và bắt buộc các tổ chức, cá nhân phải thực hiện trách nhiệm nộp thuế của mình. Để ồn định nguồn thu cho ngân sách nhà nước, luật thuế quy định các hình thức sử lý vi phạm thích ứng với những hành vi vi phạm.
Trên thực tế, người dân mặc nhiên thừa nhận nhà nước và quyền lực của nhà nước từ đó mặc nhiên thừa nhận trách nhiệm nộp thuế. Tuy nhiên, do tác động của hệ thống thuế, hành vi của người nộp thuế thay đổi dẫn đến hiện tượng trốn thuế, lậu thuế luôn tồn tại trên thực tế. Điều này cho phép nhận định:nhà nước không chỉ nên thu thuế bằng quyền lực mà nên chú trọng hơn đến cơ sở kinh tế của thuế.
Thuế không có tính hoàn trả trực tiếp.
Nộp thuế thể hiện sự chuyển dịch quyền sở hữu thu nhập từ các tổ chức, cá nhân sang nhà nước. Nhà nước có toàn quyền sử dụng thu nhập này. Số thu từ thuế sẽ được nhà nước đưa vào cân đối chung cho các nhu cầu chi tiêu của ngân sách nhà nước.
mặc dù thuế không hoàn trả trực tiếp song nó được trả gián tiếp thông qua các khoản chi tiêu của nhà nước đặc biệt là các khoản chi phúc lợi xã hội nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Tuy nhiên cần lưu ý , không có sự ngang bằng nhau giữ sự đóng góp và quyền lợi riêng được hưởng.
Thuế được dùng vào chi tiêu công.
Tổng số thuế thu được sẽ được đưa vào ngân sách nhà nước và cân đối chung nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội. suy cho cùng, chi tiêu từ thuế của nhà nước đều phục vụ cho lợi ích cộng đồng xã hội. ngay cả chi tiêu cho bộ máy quản lý nhà nước(chi quản lý hành chính) không đơn thuần chỉ nhằm duy trì hoạt động của các cơ quan nhà nước, bởi lẽ các cơ quan hành chính cũng cung cấp nhiều dịch vụ hành chính phục vụ cho nhu cầu của người dân nói chung.
BẢN CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA THUẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG.
Bản chất của thuế.
Thu thuế thể hiện mối quan hệ giữa nhà nước và các tổ chức, cá nhân. Trước hết là quan hệ phân phối thu nhập. thu nhập của các tổ chức, cá nhân trở thành thu nhập của nhà nước góp phần tạo quỹ ngân sách nhà nước.
Quá trình phân phối của nhà nước thông qua công cụ thuế nhằm tạo lập quỹ ngân sách nhà nước, suy cho cùng là quá trình nhà nước phân phối và phân phối lại tổng sản phẩn quốc nội (GDP).
Như vậy có thể khái quát về bản chất của thuế như sau: thuế thể hiện quan hệ kinh tế giữa nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong xã hội, phát sinh trong quá trình nhà nước- bằng quyền lực của mình- tham gia phân phội tổng sản phẩm quốc nội nhằm tạo lập quỹ ngân sách nhà nước, đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước.
Cơ sở chính trị- xã hội dẫn đến sự ra đời của thuế là quyền lực của nhà nước, cơ sở kinh tế mang ý nghĩa quyết định đến số thu thuế chính là sự tăng trưởng của nền kinh tế. điều này yêu cầu nhà nước phải xây dựng chính sách thuế trong mối quan hệ với sự tăng trưởng của nền kinh tế. cần lưu ý