_ Trong lịhc sử có hai loại người có học: một loại biến đổi tri thức thành thực tiễn gọi là "Thông Nho", họ dùng lý luận chỉ đạo cho thực tiễn, phát huy công năgn xã hội của tri thức; một loại khác chỉ biết tin chết vào sách , không biết gì về thực tiễn, cuộc đời trở thành loại si mê sách vở một cáhc mù quáng. Loại người đầu tiên giỏi kết hợp đời sống xã hội với tri thức trong sách vở, có suy nghĩ mẫn tiệp với mọi biến chuyển xã hội trở thành linh hoạt cơ trí; còn loại người thứ hai không tiêu hoá được tri thức trong sách vở, tách rời hẳn tri thức trong sách vở với đời sống xã hội trở thành ngu muội không làm nên công cán gì. Thúc Tôn Thông đầu đời Hán là một "Thông Nho",đọc hàng vạn quyển sách, thông đạt thời thế, điển hình cho loại người có học đầu tiên.

_ Thúc Tôn Thông hết sức sắc bén với chính trị xã hội, ông sở trường quan sát tình thế, phản ứng mau lẹ, xử sự cơ trí.

_ Thời Tần, nhân vì có học uyên bác, Thúc Tôn Thông được triệu từ quê nhà (nay thuộc Sơn Đông) lên trung ương giữ chức "đãi chiếu bác sĩ". Qua vài năm, cuộc khởi nghĩa Trần Thắng, Ngô Quảng bạo phát. Nghĩa quân đánh bại được đất Trần liền thành lập chính quyền, tin ấy truyền đến kinh thành, Tần Nhị Thế chiêu tập các bác sĩ và Nho sinh bàn định kế sách đối phó. Nhị thế hỏi: "Bọn người chiếm đất Trần ấy, theo các vị là loại quân gì ?" Hơn 30 bác sĩ và Nho sinh vội vã đáp: "Nếu bọn ấy có ý mưu phản thật thì tội đáng chết, xin bệ hạ cho quân đi chinh phạt". Tần Nhị Thế xưa nay chỉ thích nghe những lời ca tụng, không ưu nghe hai chữ "mưu phản", ông ta lại nghe hai chữ ấy như đinh đâm vào tai, đùng đùng nổi giận. Không khí căng thẳng. Nhờ Thúc Tôn Thông khéo léo đứng lên hoà giải, Tần Nhị Thế mới nguôi giận. Tự biết không thể lưu lại triều đình lâu hơn nữa, sau việc này, Thúc Tôn Thông âm thầm rời bỏ kinh đô Hàm Dương quay về nhà.

_ Lúc này, các cuộc khởi nghĩa nổi lên khắp nơi như lửa bén sẵn. Hán Cao Tổ năm thứ hai (năm 205 trước công nguyên), Lưu Bang thừa cơ đánh chiếm Bành Thành, căn cứ địa của Hạng Võ. Thúc Tôn Thông biết thế lớn của Hạng Võ đã hết, bèn chạy qua xin đầu quân cho Lưu Bang. Lưu Bang vốn chẳng có hảo cảm với các Nho sinh, thậm chí có lần họ Lưu còn đái vào mũ Nho sinh để hạ nhục họ. Thúc Tôn Thông biết điều đó nên cẩn thận quan sát thời cơ biến hoá, nhẫn nại chờ đợi để đem tri thức của mình ra thực hành.

_ Cuối cùng cơ hội cũng tới. Lưu Bang đánh bại Hạng Võ, lên ngôi hoàng đế, ông ta phế bỏ mọi lễ nghi triều Tần, vì đó lễ nghi triều Hán trở nên đơn giản. Triều nghi không kiện toàn dẫn đến trật tự trong triều hỗn loạn đến độ các triều thần uống rượu say xưa trong triều rồi nói năng bừa bãi, thậm chí tranh giành kiện tụng lẫn nhau, không ra thể thống gì cả. Lưu Bang đứng trước tình trạng ấy lấy làm buồn bực nhưng không biết làm sao. Thúc Tôn Thông hiểu tâm trạng của hoàng đế nên chủ động tâu xin: "Tuy Nho sinh hkông biết đánh trận nhưng vẫn có thể giữ thành trì cho bệ hạ. Thần xin tự nguyện chiêu tập các Nho sinh ở đất Lỗ đến đây cùng sắp đặt lễ nghi triều đình cho bệ hạ." Lưu Bang phê chuẩn kiến nghị của Thúc Tôn Thông và chỉ thị lễ nghi mới phải thiết thực dễ thực hành để mọi người dễ dàng tiếp thụ.

_ Dưới sự giúp đỡ của Lưu Bang, Thúc Tôn Thông thu tập các lễ nghi triều đình thời cổ và mời vài chục Nho sinh đến kinh thành. Trải qua hơn một tháng thảo luận, châm chước sửa đổi và diễn tập, lễ nghi triều đình được nhóm Thúc Tôn Thông ấn định. Sau khi xem xét, Lưu Bang rất vừa ý ra lệnh cho quần thần diễn tập. Vừa lúc đầu năm, cung Trường Lạc mới xây dựng xong, trăm quan và các chư hầu đến chúc tụng, Lưu Bang lợi dụng cơ hội ấy chính thức ban bố triều nghi mới do nhóm Thúc Tôn Thông sáng tạo.

_ Triều nghi được xác định, những hành vi tranh giành huyên náo thất lễ không xảy ra nữa khiến Lưu Bang rất thoả mãn. Thúc Tôn Thông được thăng lên chức Phụng Thường trong hàng cửu khanh, nắm quyền đứng đầu về hành chính và được ban thưởng rất trọng hậu. Nhờ vị trí mới và nhờ được Lưu Bang tin cậy. thời gian này Thúc Tôn Thông tiến cử được nhiều Nho sinh có tài, ông được các Nho sinh xưng tụng là bậc thánh nhân thông đạt thời thế.

_ Thúc Tôn Thông chế ra lễ nghi, xác lập được quy phạm giữa vua và tôi, trật tự trên dưới minh bạchm sinh hoạt triều đình được ấn định cụ thể với phép tắc nghiêm minh như cũ.

_ Lễ nghi triều đình của Thúc Tôn Thông được mọi triều đại đời sau áp dụng trong hơn hai ngàn năm, ăn sâu vào tâm lý văn hoá tôn quân của người Trung Quốc.

_ Lễ nghi của Thúc Tôn Thông an định xã hội phong kiến, giúp giai cấp thống trị tin tưởng tuyệt đối vài ngàn năm nay: từ hoàng đế cho đến kẻ sĩ phàm theo Lễ tất an, làm trái Lễ tất loạ. Lê trở thành mấu chốt cho sự hưng suy của quốc gia. Các đế vương phong kiến từ đời Hán trở về sau, không ai không dùng lễ nghi để thiết trí chế độ. Tác phẩm của Thúc Tôn Thông là Hán nghi và Hán quan lễ khí chế độ không những được đời Hán coi như kinh điển của Lễ chế chính trị mà còn là chế độ chỉ đạo hoàn bị nhất với đời sau, đựoc mọi tầng lớp thống trị kính trọng. Với góp công của Thúc Tôn Thông, văn hoá lễ nhạc của Trung Quốc phát triển lớn, chính vì vậy mà Tư Mã Thiên gọi Thúc Tôn Thông là "tổ sư Nho gia đời Hán" Hán gia Nho tông.t

__________________

Nhắn tin cho tác giả

Số lượt thích: 0 người